کلید مینیاتوری

آشنایی با کلید مینیاتوری

 در این مقاله به بررسی کلید مینیاتوری،کاربرد و انواع آن می پردازیم. طی گذر زمان برای محافظت از لوازم برقی مانند یخچال و تلوزیون قطعه‌ای به نام فیوز ساخته شد. فیوز نخستین بار توسط ادیسون اختراع شد. این ابزار با قطع کردن مدار،باعث حفظ سلامت تجهیزات الکتریکی می‌شود. این محصول در هنگام نوسانات الکتریکی و تغییرات ناگهانی جریان برق، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

فیوزها به طور کلی از یک محفظه و نوار فلزی بسیار نازک تشکیل شده‌اند، که نوار فلزی این محصول از جنس‌های مختلف از جمله آهن، آلومینیوم،کروم، نیل و روی ساخته تولید می‌شوند. در اثر عبور جریان برق زیاد، در محفظه‌ فیوز، جریان موجود نوار فلزی را ذوب کرده و موجب قطع شدن جریان می‌شود. این قطعه در اصل بر اساس افزایش دما یا افزایش جریان عمل می‌کند؛ که بر اثر بالا رفتن دما، از حد مجاز خود، واکنش نشان می‌دهد. 

 

مشخصات فیوز از جمله

ولتاژ نامی: این بخش از نگهدار فیوز و رابط تشکیل شده، که این دو گزینه، کوچک‌ترین مقدار ولتاژ می‌باشند.

جریان نامی: در این قسمت با عبور دادن حداکثر جریان، از ذوب شدن سیم فیوز جلوگیری می‌شود. در این بخش ظرفیت محل جریان، بر اساس آمپر محاسبه می‌شود. این گزینه، یکی از ویژگی‌های حرارتی، جریان نامی  می‌باشد.

افت ولتاژ : زمانی که جریان موجود بیش از حد مجاز باشد؛ المنت فیوز آب می‌شود. در ادامه مدار به طور خودکار باز شده که در پی این اتفاق، مقاومت کاهش می‌یابد و موجب تغییراتی در افت ولتاژ می‌شود.

گنجایش قطع : گنجایش قطع، بیشترین جریانی است؛ که بدون نیاز به قطع کردن فیوز، امکان عبور از آن را دارد.

دما: هرچه دما بالاتر باشد؛ جریان نامی کمتر شده و در نتیجه فیوز ذوب می‌شود.

Lt2: از این ویژگی برای اندازه‌گیری میزان ذوب استفاده می‌کنند؛ Lt2 مقدار انرژی است. هنگام رخ دادن خطا    lt2 از المنت فیوز می‌گذرد. این انرژی در اصل ،انرژی گرمایی بوده که بر اثر سوختن فیوز راه اندازی می‌شود.

 

انواع کلید مینیاتوری و فیوز از نظر عملکرد

• فیوز‌های کندکار و ضعیف: این قطعات در برابر عبور جریان بیش از حد برق، واکنش آرام و کندتری نشان داده و نسبتا دیر عمل می‌کنند. به دنبال این واکنش، برق نیز دیرتر قطع می‌شود. با توجه به این نکات، در عین حال فیوز در کمترین زمان به صورت لحظه‌ای واکنش نشان می‌دهد.
• فیوز‌های قوی و سریع : این محصول از سرعت بسیار بالایی برخوردار است. کلید مینیاتوری، برای قطع کردن جریان، نیاز به زمان کمتری دارد. به همین خاطر از این قطعه بعنوان گزینه‌ای مناسب در مصارف روشنایی، استفاد می‌کنند.
• فیوز dc : این فیوز فقط در یک جهت توانایی حرکت دارد.
• فیوز ac : این قطعات معمولا در سایز کوچک تولید می‌شوند. این مدل از فیوز‌ها به طور کلی به دو دسته فشار ضعیف و فشار قوی تقسیم بندی می‌شوند.
• فیوز کارتریج : این مدل از فیوز، در داخل درپوش فیوز نگهداری می‌شوند. در این قسمت درپوش فیوز در بخش، پایه ثابت قرار می‌گیرد. هنگام برخورد کارتریج به پایه، جریان اتصال برقرار می‌شود.

انواع فیوزها از نظر ساختار

1. فیوز حلقوی
2. فیوز ذوب شونده
3. فیوز مینیاتوری

کلید مینیاتوری چیست؟

 کلید مینیاتوری یا (MINI ATURECIRCUIT BREAKER ) یکی از ابزارهای الکتریکی بوده که از آن به عنوان محصولی مناسب، برای حفاظت و قطع بار، ایزولاسیون در یک بخش استفاده می‌کنند. فیوز یا همان کلید مینیاتوری معمولا برای محافظت از مدار‌های الکتریکی با ولتاژ کم ، در برابر آسیب‌های ناشی از اضافه بار یا اتصال کوتاه، مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ که برای نمونه می‌توان به مصارف خانگی،تابلوی برق ادارات و صنایع مختلف اشاره کرد. کلید‌های مینیاتوری معمولا تا جریان 125 آمپر را پوشش می‌دهند.

کلید مینیاتوری به طور کلی برای محافظت، از دو مکانیسم استفاده کرده که در ادامه مقاله به آن‌ها می‌پردازیم.

 

مکانیسم های محافظت :

شناسایی و قدرت قطع، جریان اضافه بار: این وظیفه در اصل بر عهده قطعه‌ای به نام BIMETAL می‌باشد. این قطعه در اصل از دو فلز ساخته شده است. هر کدام از آن‌ها دارای انبساط گرمایی متفاوت بوده؛ که بسیار محکم به یکدیگر متصل شده‌اند. به همین خاطر با عبور جریان الکتریکی ، این دو فلز گرم شده؛ که هر کدام با توجه به انبساط گرمایی خود واکنش نشان می‌دهند. به مرور زمان فلزی که بیشتر گرم شده به قطعه بیمتال فشار آورده و موجب خم شدن، آن می‌شود. بر اثر این واکنش کنتاکت قطع شده و در نهایت مدار نیز قطع می‌کند.

شناسایی و قطع سریع جریان اتصال کوتاه: این عمل به وسیله سیم پیچ‌ها صورت می‌گیرد؛ که در قطر زیاد و تعداد دور کم می‌باشند. این قطعه، به عبور جریان اتصال کوتاه قوی، واکنش نشان داده که در این میان سیم پیج به آهن ربایی قوی تبدیل شده و به سرعت فیوز را قطع می‌کند. این حرکت لحظه‌ای، موجب قطع جریان مدار می‌شود.

در نهایت کلید مینیاتوری در شرایط عادی، به صورت یک کلید عمل می‌کند. این کلید در اصل وظیفه قطع و وصل کردن مدار را بر عهده دارد. اما در برخی از مواقع خاص مانند اضافه بار یا اتصال کوتاه، به طور خودکار عمل می‌کند. در این صورت جریان بار، با وقفه چند ثانیه‌ای رو به رو شده، که این وقفه نشان دهنده‌ی‌ ‌حرکت به موقع کلید مینیاتوری، برای قطع جریان می‌باشد.

 

 

انواع کلید مینیاتوری

این قطعه با توجه به تیپ‌های مختلف تقسیم بندی شده که در مجموع این تیپ‌ها، شامل Z ،D، B ،C ،K می‌شوند؛ که در ادامه مقاله به ویژگی‌های آن‌ها می‌پردازیم.

کلید مینیاتوری نوع C :

این قطعه برای موتورهای کوچک مناسب بوده که 5 تا 10 برابر جریان نامی عمل می‌کند.MBC در نوع C، برای اتصال جریان کوتاه مناسب می‌باشد. از این قطعه معمولا در تاسیسات و صنایع مختلف استفاده می‌کنند. در این میان باید در نظر گرفت؛ که مدت زمان عملکرد این قطعه حدود 04/0 الی 5 ثانیه می‌‌باشد.

کلید مینیاتوری نوع B:

این نوع از کلید مینیاتوری به صورت لحظه‌ای عمل می‌کند. جریان قطع آن 3 تا 5 برابر جریان نامی می‌باشد. زمان پاسخ دهی این قطعه بین 04/0 تا 3 ثانیه است. کلید مینیاتوری معمولا برای بارهای مقاومتی کوچک مورد استفاده قرار می‌گیرند. میزان سوئیچینگ ناگهانی در این نوع از MCB بسیار کم می‌باشد. از نوع B معمولا برای مصارف بارهای خانگی و تاسیسات روشنایی استفاده می‌کنند.

کلید مینیاتوری از نوع D :

این قطعه بسیار پرسرعت می‌باشد. این نوع از قطعه 10 تا 25 برابر جریان نامی عمل می‌کند.  مدت زمان پاسخ دهی به این تیپ بین 04/0 تا 3 ثانیه می‌باشد. این محصول به دلیل سرعت بالای خود، برای جریان‌های هجومی زیاد، که به صورت مکرر رخ می‌دهند؛ مناسب است. از کاربرد‌های کلید مینیاتوری D می‌توان به سیستم‌های UPS، ماشین‌های پرتوی ایکس و تجهیزات جوشکاری اشاره کرد.

کلید مینیاتوری K :

این قطعه نیز 8 تا 10 برابر جریان رسمی است. زمان عملکرد تیپK  کمتر از 1/0 می‌باشد.

کلید مینیاتوریZ :

ین نوع از کلید MCB، جزء یکی از حساس ترین مدل‌ها است. کلید مینیاتوری  z تقریبا دو تا سه برابر جریان نامی را ساپورت می‌کند. زمان پاسخ دهی این قطعه، کمتر از 1/0 ثانیه است.

 

 

دسته بندی کلید مینیاتوری بر اساس تعداد پل

کلید مینیاتوری بر اساس تعداد پل‌های خود، دسته‌بندی می‌شود. به طور کلی این موارد شامل کلید تک پل(SP )،کلید دو پل(DP)، کلید سه پل(TP)، کلید سه پل نول و کلید چهار پل(4P) شده که با توجه به نوع نیاز شما مورد استفاده قرار می‌گیرد. مدارشکن یا به اصطلاح قطع کننده مدار، قطعه‌ای الکترومکانیکی است. این قطعه بر اثر افزایش جریان، از حد مجاز خود ، به طور خودکار عمل کرده و مدار را قطع می‌کند. سپس شما می‌توانید به طور دستی، مدارشکن را به حالت اولیه خود برگردانید.کلید مینیاتوری تکفاز 23 ولت و انواع سه فاز 415 ولت هستند. این ابزار قابلیت قطع و وصل شدن به صورت دستی را دارد.

کاربرد کلید مینیاتوری

• حفاظت از مدار، در برابر اتصال‌های کوتاه ناگهانی
• راه اندازی و قطع جریان برق ، به صورت دستی
• جلوگیری از ایجاد جرقه و انتقال آن‌ها به مدار
• محافظت از تاسیسات صنعتی، مانند ترانسفورماتور و مدار قدرت
• حفظ و نگهداری سیستم‌های روشنایی خانگی و قطعات نیمه رسانا
• قطع کردن جریان نشتی مدار، با استفاده از کلید
• محافظت از مدارplc و موتور

اجزا تشکیل دهنده کلید مینیاتوری

• پایه : به قسمت‌های ثابت کلید مینیاتوری، پایه می‌گویند. این قسمت، دارای بخش‌هایی برای اتصال به مدار خارجی می‌باشد. قسمت پایه برخی از فیوز‌ها، دارای پوشش محافظتی نیز می‌باشند.
• کلاهک: این قطعه قابلیت جدا شدن از فیوز را دارد. این بخش در اصل مانند رابط مدار عمل کرده که معمولا عوض کردن و خارج کردن آن، آسان‌تر است.
• پایانه : این قسمت در اصل، برای اتصالات الکتریکی مدار خارجی طراحی شده‌است.
• کنتاکت کلاهک :کنتاکت کلاهک، برای برقراری ارتباط و ایجاد رابطه بین کنتاکت پایه، طراحی و تولید می‌شود.
• فشنگ فیوز : این بخش بعد از عمل کردن فیوز، برای شروع دوباره، باید تعویض شود.
• کنتاکت رابط : این قطعه، برای وصل شدن به کنتاکت کلاهک و پایه فیوز ساخته شده‌است.
• سیم : این بخش شامل قسمتی بوده که هنگام عملکرد فیوز ذوب می‌شود.
• شاخص : شاخص فیوز، با توجه به جریان نامی، تغییر رنگ می‌دهد. شاخص‌ها در رنگ‌های مختلف تولید می‌شوند. این قسمت از فیوز، در اصل نشان‌ دهنده‌ی سلامت و نوع عملکرد فیوز می‌باشد.

 

 

مزایای کلید مینیاتوری در مقایسه با فیوز

کلید مینیاتوری از نظر الکتریکی و نوع عملکرد خود، در مقایسه با فیوز ایمن تر است.

• کلید MBC را به راحتی می‌توان از راه دور کنترل کرد. در حالی که فیوز‌ها این قابلیت را ندارند.
• هنگام بروز مشکل الکتریکی، با استفاده از دکمه قطع که به صورت OFF می‌باشد؛ می‌توانید به راحتی عیب یابی کنید. اما در مقابل نوع ساختار فیوز ها متفاوت می‌باشد. برای عیبی یابی در فیوزها، باید دسته فیوز را باز کرده و یا با برش دادن قسمت پایه، مشکل را بررسی کنید. در نتیجه، شناسایی مشکل در مدار با استفاده از کلید مینیاتوری، بسیار راحت و آسان است.
• فیوزها به طور کلی نمی‌توانند، بازیابی منبع تغذیه را به سرعت انجام دهند؛ زیرا برای بازیابی مجدد منبع تغذیه این محصول، باید سیم کشی‌ها تعویض شوند. اما در عوض، بازیابی در کلید مینیاتوری با چرخاندن سوییچ، در کمترین زمان امکان پذیر می‌باشد.
• کلید MBC به دلیل حساسیت خود در برابر تغییر جریان، بسیار قابل اعتماد و مطمئن تر از فیوز می‌باشد. کلید مینیاتوری در شرایط غیر عادی و تغییرات الکتریکی مانند اضافه بار یا خطا به طور خودکار خاموش می‌شود. این قطعه به علت مزایای فراوان خود، امروزه در شبکه‌های مدرن الکتریکی فشار ضعیف، مورد استفاده قرار می‌گیرند. این محصول جایگزین مناسبی برای فیوز می‌باشد.

برای خرید کلید مینیاتوری باید چه نکاتی را  توجه کنیم؟

کلید‌های مینیاتوری با توجه به طیف گسترده‌ای که دارند؛ برندهای مختلف از جمله KACON محصولات را در انواع مختلف تولید و به بازار ارائه عرضه می کنند. این تقسیم بندی‌ها بر اساس سرعت قطع و تعداد پل‌ها متفاوت می‌باشند. شما به عنوان خریدار، باید در مرحله نخست، با توجه به نوع کاربرد و نوع حفاظت مورد نیاز خود، کلید را انتخاب کنید. زیرا این محصول علاوه بر قطع تمام جریان‌های ناخواسته، باید حفاظت مدنظر را برای سیستم شما ایجاد کند. در غیر این صورت شما  با مشکلات جدی و خسارت‌های مالی و جانی رو به رو خواهید شد.

 هنگام خرید، نوع منبع شبکه مصرفی خود را انتخاب کنید.      

میزان جریان نامی و ولتاژ نامی را مشخص کنید. همچنین به میزان قدرت قطع جریان، نیز توجه داشته باشید.

نحوه پلاک خوانی کلید مینیاتوری

روی بدنه‌ی این کلید، اطلاعاتی در رابطه با مشخصات قطعه نوشته شده‌است. این اطلاعات بسیار مفید است. این مشخصات کمک زیادی به شما خواهد کرد. در ادامه به این موارد می‌پردازیم.

1. شماره مدل کلید
2. جریان نامی و نوع تیپ کلید مینیاتوری
3. کمپانی سازنده این محصول
4. ظرفیت قطع مدار و ولتاژ نامی
5. نوع کلاس انرژی و شماره موجود در کاتالوگ
6. مشخصات فنی

نوع ساختار مدار شکن و قاب در کلید مینیاتوری

ساختار قطع کننده مدار بسیار ساده بوده که نیازی به تعمیر و نگهداری ندارد. در صورت نیاز به کلید جدید، یک نمونه جدید و سالم بر روی محصول نصب می‌شود. قاب این قطعه، شامل یک جعبه پلاستیکی می‌باشد. این قاب بسیار مقاوم و محکم است؛ که سایر تجهیزات بر روی آن نصب می‌شود.

 

کلید مینیاتوری ها در برند ها و قیمت های مختلفی در بازار وجود دارد. برخی از این برند ها پارس فانال ، چینت ، ال اس ، هیمل ، اشنایدر ، کاکن ، هیوندای و… است. برای خرید کلید مینیاتوری به سایت کنترل24 مراجعه کنید.

 

برای اطلاع از موجودی و بروزترین لیست قیمت کلید مینیاتوری میتوانید به سایت کنترل24 مراجعه کنید